fałszywa wiadomość od DHL/UPS

Fałszywa wiadomość od DHL/UPS to oszustwo podszywające się pod firmy kurierskie w celu wyłudzenia danych odbiorcy.

Jak rozpoznać fałszywą wiadomość od DHL lub UPS

Fałszywa wiadomość od DHL lub UPS jest przykładem phishingu, czyli oszustwa polegającego na podszywaniu się pod znaną firmę w celu skłonienia odbiorcy do wykonania określonej czynności. Wiadomość może informować o rzekomej niedopłacie za przesyłkę, nieudanej próbie doręczenia, konieczności potwierdzenia adresu albo zatrzymaniu paczki. Jej celem jest zwykle przekierowanie na stronę internetową imitującą serwis przewoźnika lub nakłonienie do otwarcia załącznika.

O wiarygodności wiadomości nie decyduje samo logo, kolorystyka ani nazwa nadawcy wyświetlana w aplikacji pocztowej. Należy sprawdzić pełny adres nadawcy, domenę zawartą w odsyłaczu oraz zgodność komunikatu z rzeczywiście oczekiwaną przesyłką. Podejrzane są między innymi literówki w nazwie firmy, domeny z przypadkowymi znakami, skrócone adresy URL, presja czasu i żądanie podania danych karty płatniczej, hasła lub kodu jednorazowego. Przewoźnik może używać różnych domen zależnie od kraju i usługi, dlatego sam fragment nazwy „dhl” albo „ups” w adresie nie stanowi potwierdzenia autentyczności.

Odsyłacz, domena i przekierowanie w wiadomości phishingowej

Link w fałszywej wiadomości może prowadzić do strony, która wizualnie przypomina oficjalny formularz śledzenia przesyłki. Istotny jest rzeczywisty adres otwierany po kliknięciu, a nie tekst widoczny na przycisku. W komputerowej przeglądarce można najechać kursorem na odsyłacz i odczytać jego cel bez otwierania strony. W telefonie lub w aplikacji pocztowej pomocne jest przytrzymanie linku, aby wyświetlić adres docelowy. Należy zwrócić uwagę na nazwę domeny znajdującą się bezpośrednio przed pierwszym ukośnikiem. W adresie typu `dhl.example.com` domeną jest `example.com`, a nie DHL.

Obecność protokołu HTTPS i ikony kłódki oznacza szyfrowanie połączenia z daną witryną, ale nie potwierdza, że strona należy do przewoźnika. Certyfikat TLS może zostać uzyskany również dla domeny kontrolowanej przez oszusta. Bezpieczniejszym sposobem sprawdzenia przesyłki jest ręczne wpisanie adresu oficjalnej strony przewoźnika w przeglądarce albo użycie wcześniej zapisanej zakładki, a następnie samodzielne wprowadzenie numeru przesyłki. Nie należy korzystać z danych kontaktowych podanych wyłącznie w podejrzanej wiadomości.

Załącznik również może być elementem ataku. Dokument biurowy, archiwum lub plik wykonywalny może zawierać złośliwy kod albo prowadzić do kolejnego etapu oszustwa. Szczególne ryzyko wiąże się z plikami, które nakłaniają do włączenia makr, uruchomienia zawartości lub wyłączenia ochrony programu. Wiadomość z załącznikiem nie staje się wiarygodna tylko dlatego, że zawiera numer paczki, podpis pracownika lub dane wyglądające na dopasowane do odbiorcy.

Co zrobić po kliknięciu podejrzanego linku

Jeżeli link został tylko otwarty, ale nie wpisano żadnych danych i nie uruchomiono pobranego pliku, należy zamknąć kartę, usunąć pobrane elementy oraz wykonać pełne skanowanie systemu aktualnym programem zabezpieczającym. Warto także sprawdzić historię pobierania, listę ostatnio zainstalowanych programów, rozszerzenia przeglądarki i ustawienia powiadomień witryn. Nie należy instalować narzędzia „do weryfikacji przesyłki” proponowanego przez stronę z wiadomości.

Jeżeli na fałszywej stronie wpisano hasło, trzeba niezwłocznie zmienić je na prawdziwej stronie danej usługi. Gdy to samo hasło było używane w innych miejscach, należy zmienić je również tam. Po przejęciu danych logowania możliwe są próby logowania do poczty, sklepów internetowych lub innych kont, dlatego trzeba przejrzeć aktywne sesje i historię logowań, jeśli dana usługa udostępnia takie informacje. Włączenie uwierzytelniania wieloskładnikowego ogranicza skutki wycieku samego hasła, choć nie zastępuje ostrożności przy zatwierdzaniu nieoczekiwanych żądań logowania.

Jeżeli podano dane karty albo zaakceptowano płatność, należy skontaktować się z bankiem oficjalnym kanałem, zastrzec kartę lub zablokować transakcję zgodnie z procedurą banku. W przypadku pobrania i uruchomienia programu sytuacja wymaga szerszej kontroli: komputer powinien zostać odłączony od sieci, aby ograniczyć dalszą komunikację z serwerem atakującego, a następnie zbadany pod kątem niepożądanych procesów, autostartu, usług i zmian w przeglądarce. Nie należy samodzielnie kasować wszystkich plików ani instalować wielu przypadkowych „czyścicieli”, ponieważ może to utrudnić ocenę przyczyny problemu.

Sprawdzenie laptopa lub komputera po oszustwie kurierskim

Po kontakcie z fałszywą wiadomością warto rozdzielić dwa problemy: bezpieczeństwo kont oraz stan samego urządzenia. Zmiana hasła na innym, zaufanym urządzeniu może być konieczna, jeżeli istnieje podejrzenie działania programu przechwytującego wpisywane znaki. Na laptopie lub komputerze PC należy sprawdzić aktualizacje systemu, przeglądarki i programu ochronnego, a także nietypowe aplikacje uruchamiane wraz z systemem. Sam brak widocznego komunikatu lub spowolnienia nie dowodzi, że komputer jest wolny od zmian.

Warszawskie Pogotowie Komputerowe zajmuje się profesjonalną naprawą laptopów, komputerów stacjonarnych PC i ich podzespołów, dlatego w razie problemów sprzętowych ujawnionych po takim zdarzeniu można zlecić sprawdzenie urządzenia. Diagnostyka powinna objąć między innymi stabilność systemu, stan dysku, pamięć operacyjną, temperatury oraz działanie podstawowych komponentów. Jeżeli komputer nie uruchamia się, samoczynnie się resetuje, wyświetla nietypowe komunikaty lub utracił dostęp do plików, potrzebna jest ocena konkretnego objawu, a nie samo usunięcie wiadomości ze skrzynki.

Na przyszłość warto traktować SMS-y i e-maile o paczkach jako niezweryfikowane powiadomienia, dopóki przesyłka nie zostanie potwierdzona niezależnym kanałem. Numer śledzenia należy wpisywać ręcznie na oficjalnej stronie, a płatności wykonywać wyłącznie w znanym serwisie bankowym. Aktualny system, blokowanie automatycznego uruchamiania nieznanych plików, kopie zapasowe oraz osobne, unikalne hasła zmniejszają ryzyko skutecznego ataku, ale nie zastępują sprawdzenia adresu domeny i treści komunikatu przed podjęciem działania.