fałszywy plik faktury

Fałszywy plik faktury to spreparowany załącznik imitujący dokument rozliczeniowy, wykorzystywany w oszustwie.

Jak działa fałszywy plik faktury

Fałszywy plik faktury to przygotowany przez oszusta załącznik, który wyglądem przypomina dokument rozliczeniowy, ale jego rzeczywistym celem może być uruchomienie złośliwego kodu, wyłudzenie danych albo skierowanie odbiorcy na spreparowaną stronę internetową. Nazwa pliku, ikonka oraz treść wiadomości mają wzbudzić przekonanie, że załącznik pochodzi od kontrahenta, operatora płatności, firmy kurierskiej lub dostawcy usług. Samo użycie słowa „faktura” w nazwie nie potwierdza pochodzenia dokumentu.

Najczęściej spotykane są załączniki PDF, dokumenty pakietu Microsoft Office, archiwa ZIP oraz pliki HTML. PDF zwykle służy do imitowania dokumentu albo zawiera odsyłacz do strony logowania. Dokument Word lub Excel może zawierać makra, a plik HTML może otwierać stronę podszywającą się pod serwis bankowy lub panel pocztowy. Szczególną ostrożność wymagają pliki z rozszerzeniami wykonywalnymi, skryptowymi albo skrótami, między innymi EXE, MSI, JS, VBS, PS1 i LNK, zwłaszcza gdy są ukryte w archiwum.

Rozszerzenie pliku, ikona i rzeczywisty typ załącznika

Jednym z podstawowych sposobów maskowania jest użycie podwójnego rozszerzenia, na przykład faktura.pdf.exe albo faktura.docx.lnk. W systemie Windows znane rozszerzenia mogą być ukrywane, dlatego użytkownik widzi wtedy przede wszystkim nazwę „faktura.pdf” i może uznać plik za dokument. Ikona również nie jest wiarygodnym dowodem typu pliku, ponieważ może zostać ustawiona tak, aby przypominała ikonę PDF, dokumentu tekstowego lub archiwum.

Typ pliku można sprawdzić przez wyświetlenie pełnych rozszerzeń w Eksploratorze plików oraz przez właściwości załącznika. Przy analizie technicznej stosuje się także identyfikację sygnatury pliku, czyli jego charakterystycznych pierwszych bajtów, oraz obliczenie skrótu kryptograficznego, na przykład SHA-256. Zmiana nazwy pliku nie zmienia jego zawartości. Jeżeli załącznik ma być dokumentem PDF, a jego struktura wskazuje na skrypt lub program wykonywalny, jest to istotna przesłanka, aby go nie otwierać.

Objawy otwarcia podejrzanego załącznika

Po uruchomieniu fałszywego pliku faktury mogą pojawić się nietypowe okna, żądanie włączenia makr, prośba o podanie hasła, przekierowanie do logowania albo komunikat o konieczności pobrania dodatkowego programu. W przypadku skrótu LNK lub skryptu działanie może być niewidoczne dla użytkownika, a proces uruchomiony w tle może pobrać kolejne składniki z internetu, zmienić ustawienia systemowe albo dodać mechanizm automatycznego startu.

Niepokojącymi sygnałami są także nagłe spowolnienie komputera, nieznane procesy, nowe rozszerzenia przeglądarki, zmieniona strona startowa, wysyłanie wiadomości bez wiedzy użytkownika oraz pojawienie się plików z nietypowymi rozszerzeniami. Sam brak widocznego objawu nie oznacza bezpieczeństwa. Po przypadkowym otwarciu załącznika należy przerwać dalszą pracę z plikiem, odłączyć komputer od sieci, nie wpisywać danych logowania w otwartych formularzach i przeprowadzić sprawdzenie systemu z użyciem aktualnego oprogramowania ochronnego. Jeżeli podano hasło, trzeba zmienić je z czystego urządzenia oraz zakończyć aktywne sesje w odpowiedniej usłudze.

Sprawdzenie komputera po kontakcie z fałszywą fakturą

Diagnostyka powinna objąć historię pobierania, folder plików tymczasowych, autostart systemu, procesy uruchomione po otwarciu załącznika, zadania harmonogramu oraz ustawienia przeglądarek. Warto zachować podejrzany plik do analizy, ale nie należy otwierać go ponownie ani przesyłać go przypadkowym osobom. Istotne jest również ustalenie, czy dokument został tylko pobrany, czy także uruchomiony, czy włączono makra oraz czy wpisano dane na stronie otwartej z załącznika.

Warszawskie Pogotowie Komputerowe zajmuje się profesjonalną naprawą laptopów i komputerów PC, w tym sprawdzaniem ich działania po kontakcie z podejrzanymi plikami oraz usuwaniem skutków problemów systemowych. Zakres czynności zależy od ustaleń diagnostycznych i może obejmować analizę objawów, kontrolę konfiguracji systemu oraz przywrócenie prawidłowego działania komputera. Po zakończeniu sprawdzenia należy dodatkowo zweryfikować bezpieczeństwo kont używanych na urządzeniu i unikać ponownego otwierania załączników pochodzących z niepotwierdzonych źródeł.