format RTF

Format RTF to uniwersalny format tekstu sformatowanego, kompatybilny z wieloma edytorami i programami pocztowymi.

RTF jako format tekstu sformatowanego

RTF, czyli Rich Text Format, jest tekstowym formatem zapisu dokumentów zawierających nie tylko znaki, lecz także informacje o ich wyglądzie. Plik RTF może przechowywać między innymi krój i rozmiar pisma, pogrubienie, pochylenie, podkreślenie, kolor tekstu, wyrównanie akapitów, wcięcia, odstępy oraz podstawowe informacje o tabelach. W odróżnieniu od formatu DOCX dokument RTF nie jest pakietem plików XML umieszczonych w archiwum ZIP. Zwykle ma postać pojedynczego pliku tekstowego, którego zawartość składa się z czytelnych znaków sterujących i danych dokumentu.

Pliki tego typu najczęściej rozpoznaje rozszerzenie .rtf. Dokument może zostać otwarty w wielu programach, między innymi w edytorach tekstu dostępnych w systemach Windows, macOS i Linux, a także w niektórych programach pocztowych oraz aplikacjach biurowych. Zgodność nie oznacza jednak identycznego wyglądu w każdym programie. Edytor może pominąć nieobsługiwane elementy, zastąpić niedostępny font innym krojem albo inaczej zinterpretować układ tabeli.

Budowa pliku i zapis formatowania

Dokument RTF rozpoczyna się od nagłówka określającego wersję składni, zwykle zapisywaną jako {\rtf1. W dalszej części mogą występować grupy sterujące ujęte w nawiasy klamrowe. Sekwencje rozpoczynające się od odwrotnego ukośnika opisują sposób interpretacji następującego tekstu. Przykładowo \b włącza pogrubienie, \b0 je wyłącza, a \par oznacza zakończenie akapitu. Parametry liczbowe mogą określać między innymi rozmiar czcionki, kolor lub położenie tekstu.

W nagłówku dokumentu może znajdować się tabela fontów oraz tabela kolorów. Czcionka jest wskazywana przez indeks, a niekoniecznie przez pełną nazwę powtarzaną przy każdym fragmencie tekstu. Formatowanie akapitu może obejmować wyrównanie do lewej, prawej, środka lub obustronne, a także tabulatory i wcięcia. RTF obsługuje również znaki specjalne, symbole oraz znaki spoza podstawowego zestawu ASCII. W zależności od wersji pliku mogą być one zapisane bezpośrednio, zakodowane za pomocą sekwencji szesnastkowych albo reprezentowane przez odpowiednie pole sterujące.

Kodowanie znaków, obrazy i ograniczenia zgodności

Jednym z praktycznych problemów przy otwieraniu dokumentów RTF jest kodowanie znaków. Plik może zawierać deklarację używanej strony kodowej, na przykład \ansicpg1250 dla środkowoeuropejskiego wariantu kodowania ANSI. Pojedyncze znaki mogą być zapisane jako sekwencje w rodzaju \'e5, jeżeli ich bezpośrednia postać nie występuje w użytym kodowaniu. W dokumentach zawierających polskie litery błędna interpretacja strony kodowej może spowodować pojawienie się nieprawidłowych znaków zamiast ą, ć, ę, ł, ń, ó, ś, ż lub ź.

RTF może przechowywać także obiekty osadzone, w tym obrazy, wykresy, pola i elementy pochodzące z innych aplikacji. Dane obrazu bywają zapisane jako długi ciąg znaków szesnastkowych, co zwiększa rozmiar pliku i utrudnia jego ręczną analizę. Obsługa takich obiektów zależy od programu odczytującego dokument. Z tego powodu RTF dobrze nadaje się do prostego tekstu sformatowanego, ale nie zawsze zachowuje złożony układ strony, zaawansowane style, przypisy, makra, formularze czy rozbudowane funkcje dokumentów tworzonych w nowoczesnych pakietach biurowych. Przy przenoszeniu dokumentu między programami warto sprawdzić nagłówki, stopki, tabelę, znaki diakrytyczne i rozmieszczenie grafik.

Otwieranie i diagnozowanie dokumentu RTF

Przy problemie z plikiem RTF należy najpierw sprawdzić, czy rozszerzenie odpowiada rzeczywistemu typowi danych oraz czy plik ma kompletną strukturę nawiasów klamrowych. Uszkodzenie końcowej części dokumentu może uniemożliwić otwarcie całego pliku, ponieważ grupy sterujące RTF są zagnieżdżone. Pomocne bywa otwarcie kopii w innym edytorze tekstu i zapisanie jej ponownie w formacie RTF. Takie działanie może usunąć nieobsługiwane elementy, ale może też zmienić układ dokumentu, dlatego oryginalny plik powinien pozostać zachowany.

Jeżeli problem dotyczy wyłącznie wyglądu, należy porównać użyte fonty, kodowanie znaków, ustawienia strony i sposób obsługi tabel w obu programach. Gdy plik nie otwiera się w żadnej aplikacji, trzeba odróżnić uszkodzenie dokumentu od problemu z programem, skojarzeniem rozszerzenia lub uprawnieniami do pliku. Warszawskie Pogotowie Komputerowe wykonuje profesjonalną naprawę laptopów i komputerów PC, w tym diagnostykę problemów z dokumentami, edytorami tekstu oraz podstawowym oprogramowaniem używanym na tych urządzeniach.