Lexar NM790

Lexar NM790 to jeden z flagowych dysków NVMe PCIe 4.0 tej marki, ceniony za dobry stosunek wydajności do ceny.

Lexar NM790 jako nośnik NVMe PCIe 4.0

Lexar NM790 to wewnętrzny półprzewodnikowy dysk SSD w formacie M.2 2280, wykorzystujący magistralę PCIe 4.0 x4 oraz protokół NVMe. Oznaczenie 2280 opisuje wymiary modułu: 22 mm szerokości i 80 mm długości. Taki format jest powszechnie stosowany w laptopach i komputerach stacjonarnych, ale przed zakupem trzeba sprawdzić, czy płyta główna albo laptop ma gniazdo M.2 obsługujące nośniki NVMe. Samo występowanie złącza M.2 nie gwarantuje zgodności, ponieważ ten format może również obsługiwać dyski SATA.

Model NM790 występuje w pojemnościach 512 GB, 1 TB, 2 TB, 4 TB oraz 8 TB. Deklarowana prędkość sekwencyjnego odczytu zależy od wersji pojemnościowej: dla wariantów 1–4 TB sięga 7400 MB/s, natomiast zapis sekwencyjny osiąga do 6500 MB/s. Wersja 512 GB ma niższe wartości deklarowane przez producenta — do 7200 MB/s odczytu i 4400 MB/s zapisu — a wariant 8 TB sięga do 7000 MB/s odczytu i 6200 MB/s zapisu. Są to wartości maksymalne z testów producenta, a nie stała szybkość możliwa w każdym komputerze i przy każdym rodzaju danych.

HMB i dynamiczna pamięć SLC w NM790

Lexar NM790 korzysta z technologii Host Memory Buffer, określanej przez producenta jako HMB 3.0. Rozwiązanie to pozwala kontrolerowi dysku wykorzystywać część pamięci operacyjnej komputera do przechowywania wybranych struktur potrzebnych do obsługi nośnika. NM790 nie jest więc konstrukcją z klasycznym, osobnym modułem pamięci DRAM na płytce dysku. HMB nie oznacza jednak, że pamięć RAM komputera staje się stałą pamięcią podręczną dla wszystkich danych użytkownika. Jest to mechanizm wspierający pracę kontrolera, a jego działanie zależy od platformy oraz sterownika NVMe.

W specyfikacji NM790 występuje także dynamiczna pamięć podręczna SLC. W tym trybie część pamięci flash jest chwilowo wykorzystywana tak, aby przyspieszyć zapis danych. Przy krótkich operacjach, instalowaniu programów lub kopiowaniu umiarkowanych porcji plików może to ograniczyć oczekiwanie na zakończenie zapisu. Po zapełnieniu dostępnej przestrzeni bufora rzeczywista prędkość może się zmienić, dlatego wynik długiego kopiowania dużego pliku nie musi odpowiadać wartości maksymalnej z tabeli technicznej. Na wydajność wpływają również temperatura, stopień zapełnienia dysku, typ danych oraz obciążenie systemu.

Dobór wersji do laptopa, komputera i PlayStation 5

Przy montażu NM790 trzeba zweryfikować trzy elementy: długość modułu, obsługiwaną generację PCI Express oraz dostępne miejsce na chłodzenie. W komputerze z gniazdem PCIe 4.0 x4 dysk może pracować zgodnie z założeniami interfejsu. W starszej platformie PCIe 3.0 będzie ograniczony przez wolniejszą magistralę i nie osiągnie deklarowanych transferów dla PCIe 4.0. Nie jest to usterka nośnika, lecz skutek współpracy urządzeń o różnych możliwościach. Przed wymianą warto również sprawdzić, czy aktualne oprogramowanie układowe płyty głównej poprawnie obsługuje rozruch z NVMe.

Producent podaje zgodność NM790 z PlayStation 5, jednak w konsoli znaczenie ma także sposób odprowadzania ciepła. W sprzedaży występuje standardowy NM790 oraz odmiana z radiatorem. W laptopie zastosowanie dodatkowego radiatora może być niemożliwe z powodu ograniczonej wysokości zatoki M.2, dlatego montaż powinien uwzględniać konstrukcję konkretnego urządzenia. W komputerze stacjonarnym należy natomiast sprawdzić, czy radiator płyty głównej nie koliduje z fabrycznym elementem chłodzącym dysku.

Ocena stanu Lexar NM790 podczas serwisowania

Diagnostyka NM790 nie powinna ograniczać się do odczytu deklarowanej pojemności w systemie. Sprawdza się identyfikację urządzenia, komunikację przez PCIe, temperaturę kontrolera, stan techniczny raportowany przez SMART oraz zachowanie podczas odczytu i zapisu. Warto rozróżnić błąd samego nośnika od problemu z gniazdem M.2, ustawieniami firmware, przegrzewaniem albo niestabilnym zasilaniem. Objawy takie jak zawieszanie systemu, znikanie dysku po rozgrzaniu lub nagłe spadki wydajności wymagają korelacji kilku pomiarów, ponieważ pojedynczy wynik testu nie wskazuje jeszcze przyczyny.

Warszawskie Pogotowie Komputerowe zajmuje się profesjonalną naprawą laptopów, komputerów PC oraz ich podzespołów, w tym diagnostyką i wymianą wewnętrznych dysków SSD. Przy pracy z Lexar NM790 istotne jest zabezpieczenie danych przed demontażem, dobranie zgodnego nośnika zastępczego i sprawdzenie poprawności rozruchu po instalacji systemu. Jeżeli dysk jest wykrywany niestabilnie, dalsze zapisy mogą utrudnić odzyskanie plików, dlatego najpierw ocenia się stan urządzenia i możliwość wykonania kopii danych.