Licencje tymczasowe

Licencje tymczasowe SQL Server obejmują m.in. wersję Evaluation, ważną zwykle 180 dni od instalacji.

Czym są licencje tymczasowe w SQL Server

Licencje tymczasowe SQL Server służą do uruchomienia silnika przez ograniczony czas albo w ramach określonych warunków użycia. Najbardziej typowym przykładem jest edycja Evaluation, przeznaczona do testowania funkcji SQL Server przed zakupem właściwej licencji lub wdrożeniem innej edycji. W przypadku SQL Server Evaluation okres działania wynosi standardowo 180 dni od instalacji. Termin ten dotyczy konkretnej instalacji i nie jest odnawiany przez samo ponowne uruchomienie usług, restart systemu ani zmianę nazwy instancji.

Podczas instalacji wybiera się edycję oraz sposób licencjonowania zgodny z konkretnym wydaniem SQL Server. Evaluation nie jest ogólną licencją pozwalającą na bezterminową pracę produkcyjną. Jej przeznaczeniem są testy funkcjonalne, sprawdzanie zgodności aplikacji, przygotowanie migracji, szkolenia oraz weryfikacja konfiguracji. Przed rozpoczęciem pracy trzeba sprawdzić, czy instalowany produkt to rzeczywiście SQL Server, a nie inny silnik bazodanowy, ponieważ zasady okresów próbnych i zmiany edycji różnią się między produktami.

Okres 180 dni i jego konsekwencje

SQL Server Evaluation odlicza czas od momentu instalacji. Zbliżanie się do końca okresu próbnego powinno być traktowane jako sygnał do zaplanowania dalszego sposobu licencjonowania, a nie jako problem, który można bezpiecznie odłożyć. Po upływie 180 dni edycja Evaluation przestaje być prawidłową podstawą do dalszego użytkowania instancji. W praktyce może to doprowadzić do zatrzymania działania usług SQL Server, odmowy uruchomienia silnika lub ograniczenia dostępu aplikacji do baz danych.

Wygaśnięcie licencji tymczasowej nie oznacza automatycznego usunięcia baz danych, ale każda próba naprawy powinna rozpocząć się od wykonania zweryfikowanej kopii zapasowej. Należy również ustalić dokładną wersję, edycję, numer kompilacji i konfigurację instancji. Informacje te można odczytać w SQL Server Management Studio, SQL Server Configuration Manager albo za pomocą zapytania wykonywanego w działającej instancji: SELECT SERVERPROPERTY('Edition'), SERVERPROPERTY('ProductVersion'), SERVERPROPERTY('ProductLevel');. Samo zapytanie nie przedłuża okresu Evaluation i nie zmienia statusu licencyjnego.

Przejście na właściwą edycję SQL Server

Jeżeli instancja ma dalej obsługiwać dane, trzeba przed końcem okresu próbnego zastosować legalny model licencjonowania. Możliwe rozwiązanie zależy od wersji SQL Server, używanych funkcji, liczby procesorów lub rdzeni, charakteru obciążenia oraz tego, czy system działa w środowisku testowym, deweloperskim czy produkcyjnym. Zmiana edycji nie jest tym samym co instalacja aktualizacji. W SQL Server służy do tego procedura Edition Upgrade uruchamiana z nośnika instalacyjnego tej samej głównej wersji produktu.

Przed wykonaniem zmiany należy zweryfikować zgodność docelowej edycji z obecnym wydaniem i zainstalowanymi składnikami. Nie każdą funkcję dostępną w Evaluation można zachować po przejściu do niższej edycji. Trzeba też sprawdzić usługi Analysis Services, Reporting Services, Integration Services, agenty, zadania SQL Server Agent, połączenia aplikacji oraz sterowniki używane przez program. W przypadku migracji do innej wersji SQL Server konieczne może być osobne przygotowanie kopii zapasowych, test odtworzenia, aktualizacja aplikacji i kontrola zgodności baz.

Kontrola licencji podczas diagnostyki komputera

Diagnostyka instancji SQL Server powinna obejmować nie tylko komunikat o wygaśnięciu, ale również dzienniki błędów, stan usług, wolne miejsce na dysku i możliwość wykonania kopii zapasowej. Warto odróżnić problem licencyjny od awarii systemu plików, uszkodzenia bazy, braku pamięci, błędnego konta usługi albo niedostępnego woluminu. Jeżeli SQL Server nie uruchamia się po zakończeniu okresu Evaluation, wielokrotne restarty zwykle nie rozwiązują przyczyny. Potrzebna jest identyfikacja edycji, potwierdzenie uprawnień licencyjnych i wybór procedury aktualizacji albo migracji.

W środowisku domowym lub biurowym komputer może pełnić funkcję stanowiska testowego dla aplikacji korzystającej z SQL Server, dlatego przed instalacją należy ustalić, czy wymagany jest pełny silnik Evaluation, czy wystarczy inna legalnie dostępna edycja o odpowiednim zakresie funkcji. Po zmianie edycji trzeba sprawdzić logowanie użytkowników, połączenia aplikacji, zadania cykliczne i odczyt danych. Dokumentacja instalacji, numer klucza produktu oraz data rozpoczęcia okresu próbnego powinny zostać zachowane, aby późniejsza diagnostyka nie opierała się wyłącznie na komunikatach wyświetlanych przez aplikację.