RESZTA

RESZTA to funkcja arkusza kalkulacyjnego zwracająca resztę z dzielenia dwóch liczb.

Działanie funkcji zwracającej resztę z dzielenia

Funkcja przyjmuje dwa argumenty: liczbę oraz dzielnik, i zwraca to, co zostaje po podzieleniu pierwszej przez drugą. Zapis RESZTA(17;5) daje 2. Najważniejsza właściwość, która zaskakuje użytkowników przenoszących wzory z innych języków, dotyczy znaku wyniku: w arkuszu kalkulacyjnym wynik przyjmuje znak dzielnika, nie dzielnej. Dlatego RESZTA(-3;2) zwróci 1, a nie -1. Wynika to z definicji opartej o zaokrąglanie w dół, a nie o obcinanie części ułamkowej, i ma praktyczne konsekwencje wszędzie tam, gdzie w danych pojawiają się wartości ujemne.

Zastosowania, w których ta funkcja jest nie do zastąpienia

Najczęstsze użycie to sprawdzanie parzystości i cykliczności. Warunek oparty na reszcie z dzielenia numeru wiersza przez dwa pozwala pokolorować co drugi wiersz przez formatowanie warunkowe, a dzielenie przez trzy albo siedem — wyodrębnić powtarzający się rytm harmonogramu. Druga grupa zastosowań to rozbijanie wartości na jednostki: liczba minut przeliczona na pełne godziny i resztę minut, liczba sztuk rozpisana na pełne opakowania zbiorcze i sztuki luzem. Trzecia to praca z datami i czasem — ponieważ arkusz przechowuje czas jako część ułamkową liczby dnia, reszta z dzielenia takiej wartości przez jeden odcina datę i zostawia samą godzinę. Funkcja bywa też używana do wyliczania cyfr kontrolnych w numerach identyfikacyjnych.

Błędy i niespodzianki przy liczbach niecałkowitych

Dzielnik równy zeru zwraca błąd dzielenia przez zero, co przy formule odwołującej się do pustej komórki wygląda na usterkę arkusza, choć jest poprawnym zachowaniem — warto opakować wywołanie w funkcję obsługującą błędy. Poważniejsza pułapka dotyczy liczb z częścią ułamkową: arkusz liczy w formacie zmiennoprzecinkowym podwójnej precyzji, więc reszta z dzielenia wartości pieniężnych potrafi zwrócić wynik w rodzaju 0,09999999999 zamiast okrągłej dziesiątki. Porównanie takiego wyniku do zera znakiem równości daje wtedy fałsz, mimo że na ekranie wszystko wygląda poprawnie. Ratunkiem jest wcześniejsze zaokrąglenie argumentów albo porównanie z niewielką tolerancją. Osobno warto sprawdzić separator argumentów — w polskiej wersji jest nim średnik, a wzór skopiowany z anglojęzycznego poradnika z przecinkiem po prostu się nie przyjmie.

Pomoc przy arkuszach i danych z systemów handlowych

Najczęściej trafiają do nas nie same wzory, tylko skutki: arkusz z tysiącami formuł liczący się kilkadziesiąt sekund, plik uszkodzony po awarii zasilania albo raport, w którym wyniki przestały się zgadzać po imporcie danych z programu magazynowego. Sprawdzamy wtedy, czy liczby faktycznie są liczbami, a nie tekstem z niewidocznymi spacjami, poprawiamy formatowanie importu i przy okazji odzyskujemy poprzednie wersje pliku, jeśli bieżąca została nadpisana.