SQL Server jako usługa systemowa

SQL Server jako usługa systemowa uruchamia się automatycznie lub ręcznie zgodnie z konfiguracją Windows.

Rola usługi aparatu SQL Server w systemie Windows

SQL Server Database Engine działa w systemie Windows jako usługa, czyli proces zarządzany przez Service Control Manager. Usługa może zostać uruchomiona podczas startu systemu, ręcznie przez administratora albo na żądanie innego składnika. Jej podstawowym zadaniem jest uruchomienie aparatu bazy danych, przyjęcie połączeń od klientów oraz wykonywanie operacji na bazach zapisanych na dyskach. Samo zainstalowanie SQL Server nie oznacza jeszcze, że aparat będzie aktywny po każdym uruchomieniu komputera. Sposób startu wynika z konfiguracji konkretnej usługi.

Dla instancji domyślnej usługa ma nazwę wyświetlaną SQL Server (MSSQLSERVER), a jej nazwa systemowa to MSSQLSERVER. Instancja nazwana korzysta z nazwy systemowej MSSQL$NazwaInstancji, na przykład MSSQL$KADRY. Ta różnica ma znaczenie przy diagnostyce, ponieważ polecenie odwołujące się do MSSQLSERVER nie uruchomi instancji nazwanej. SQL Server Browser jest odrębną usługą i nie zastępuje usługi aparatu bazy danych; pomaga klientom ustalić port instancji nazwanej, gdy jest używany mechanizm rozpoznawania instancji.

Typ uruchamiania, konto i zależności procesu

Właściwości usługi można sprawdzić w konsoli Usługi systemu Windows albo w SQL Server Configuration Manager. Dostępne ustawienie startu obejmuje między innymi tryb automatyczny, ręczny i wyłączony. Tryb automatyczny powoduje próbę uruchomienia usługi podczas startu systemu, natomiast tryb ręczny wymaga uruchomienia przez administratora lub inny mechanizm systemowy. Ustawienie wyłączone uniemożliwia zwykły start usługi, dopóki administrator nie zmieni konfiguracji. Zmiana trybu startu nie naprawia jednak problemu z plikami baz, uprawnieniami lub portem nasłuchu.

Usługa SQL Server działa w kontekście wskazanego konta. Może to być wbudowane konto systemowe albo dedykowane konto usługi, zależnie od konfiguracji instalacji i wymagań środowiska. Konto musi mieć dostęp do katalogów zawierających pliki danych MDF, pliki dziennika LDF oraz inne zasoby wymagane przez instancję. Po zmianie konta bez nadania odpowiednich uprawnień usługa może nie wystartować albo uruchomić się bez możliwości otwarcia części baz. SQL Server Agent, odpowiedzialny za zadania, harmonogramy i alerty, jest osobną usługą i jego działanie nie jest równoznaczne z działaniem aparatu SQL Server.

Sprawdzanie stanu i przyczyn nieudanego startu

Podstawową informację o stanie instancji można uzyskać poleceniem sc.exe query MSSQLSERVER dla instancji domyślnej albo sc.exe query MSSQL$KADRY dla instancji nazwanej. W PowerShellu można użyć polecenia Get-Service -Name MSSQLSERVER lub wskazać nazwę MSSQL$KADRY. Do uruchomienia usługi służy odpowiednio Start-Service -Name MSSQLSERVER albo polecenie z nazwą konkretnej instancji. W przypadku braku uprawnień administracyjnych system zwróci błąd zamiast zmienić stan usługi.

Jeżeli usługa natychmiast się zatrzymuje, sam komunikat „usługa nie została uruchomiona” jest zbyt ogólny do ustalenia przyczyny. Należy sprawdzić dziennik aplikacji w Podglądzie zdarzeń oraz ERRORLOG instancji SQL Server. Wpisy mogą wskazywać między innymi niedostępny katalog, brak uprawnień konta usługi, zajęty port, uszkodzenie konfiguracji, brak dostępu do plików systemowych baz albo nieprawidłową wartość parametru startowego. W przypadku problemu z połączeniem trzeba dodatkowo rozróżnić awarię usługi od blokady sieciowej, błędnej nazwy serwera, nieaktywnego protokołu TCP/IP lub próby połączenia z inną instancją niż ta, która została uruchomiona.

Bezpieczna obsługa usługi podczas naprawy komputera

Przed zatrzymaniem lub ponownym uruchomieniem usługi trzeba ustalić, czy korzystają z niej aplikacje, zadania SQL Server Agent albo procesy wykonujące operacje zapisu. Zatrzymanie aparatu SQL Server przerywa obsługę nowych połączeń i może zakończyć aktywne sesje. Restart usługi powinien być traktowany jako działanie serwisowe, a nie jako uniwersalna metoda naprawy. Po uruchomieniu należy potwierdzić stan usługi, sprawdzić, czy oczekiwane bazy mają status online, oraz wykonać kontrolne połączenie klientem używanym przez daną aplikację.

Podczas diagnostyki laptopa lub komputera PC można sprawdzić, czy problem wynika z systemu Windows, instalacji SQL Server, konfiguracji instancji, dostępu do dysku czy komunikacji sieciowej. Istotne są także wolne miejsce na partycji, stan dysku, uprawnienia katalogów i zgodność nazwy instancji z konfiguracją programu klienckiego. Warszawskie Pogotowie Komputerowe zajmuje się profesjonalną naprawą laptopów, komputerów PC i podzespołów, a w ramach analizy stanowiska można uporządkować podstawowe ustawienia systemowe oraz zweryfikować objawy związane z lokalnym oprogramowaniem. W przypadku SQL Server każdą zmianę usługi należy dokumentować wraz z nazwą instancji, kontem uruchomieniowym i komunikatem zapisanym w logach.