Strategia tworzenia kopii zapasowych

Strategia tworzenia kopii zapasowych łączy kopie pełne, różnicowe i dziennika transakcji w spójny harmonogram.

Elementy strategii i ich wzajemne zależności

Strategia tworzenia kopii zapasowych określa nie tylko to, jakie pliki są kopiowane, lecz także kiedy wykonywana jest kopia, gdzie jest przechowywana, jak długo pozostaje dostępna oraz w jaki sposób można ją odtworzyć. Kopia pełna obejmuje cały wybrany zbiór danych w danym momencie. Kopia różnicowa zawiera dane zmienione od ostatniej kopii pełnej, dlatego jej rozmiar zwykle rośnie aż do wykonania kolejnej pełnej kopii zapasowej. Przy odtwarzaniu potrzebna jest kopia pełna oraz najnowsza kopia różnicowa.

Inny mechanizm występuje przy dzienniku transakcji, stosowanym przez systemy baz danych obsługujące rejestrowanie zmian. Dziennik przechowuje informacje pozwalające odtworzyć operacje wykonane po określonym punkcie kopii. Taki model może ograniczać utratę danych do okresu między kolejnymi kopiami dziennika, ale wymaga zachowania ciągłości dzienników oraz prawidłowego monitorowania ich wykonywania. Kopie pełne, różnicowe i dzienniki nie są zamiennymi nazwami tego samego procesu; każda z tych metod ma inne wymagania dotyczące odtwarzania.

Dobór harmonogramu do rodzaju danych

Harmonogram powinien wynikać z częstotliwości zmian i znaczenia danych. Dokumenty biurowe zmieniane kilka razy w tygodniu mogą wymagać innego planu niż katalog zdjęć, projektów graficznych albo plików stale aktualizowanych przez aplikację. Przed ustaleniem częstotliwości trzeba wskazać akceptowalny punkt utraty danych, czyli najdalszy moment, do którego można cofnąć stan po awarii. Trzeba również określić dopuszczalny czas przywracania pracy. Są to dwa różne parametry: częste kopie zmniejszają możliwą utratę danych, natomiast dobrze przygotowana procedura odtwarzania skraca przerwę w działaniu.

Przykładowy harmonogram może obejmować okresowe kopie pełne oraz częstsze kopie różnicowe. W przypadku danych zapisujących zmiany w sposób ciągły można dodatkowo wykonywać kopie dziennika transakcji, o ile używany system bazodanowy i jego tryb pracy obsługują ten mechanizm. Należy ustalić kolejność plików i zależności między kopiami, ponieważ sama obecność wielu archiwów nie gwarantuje odtworzenia. Usunięcie starszej kopii pełnej przed sprawdzeniem zależnych kopii różnicowych może przerwać wymagany łańcuch.

Przechowywanie, spójność i test odtwarzania

Kopia zapasowa powinna znajdować się na nośniku, który nie jest stale wystawiony na te same awarie co komputer źródłowy. Awaria dysku, omyłkowe usunięcie plików, uszkodzenie systemu plików albo zaszyfrowanie danych przez złośliwe oprogramowanie może objąć jednocześnie komputer i podłączony na stałe nośnik. Dlatego praktyka tworzenia kopii powinna uwzględniać co najmniej różne lokalizacje lub różne urządzenia oraz kontrolę dostępu do archiwów. Nośnik przeznaczony do kopii nie powinien być traktowany jako zwykły katalog roboczy.

Po wykonaniu kopii warto sprawdzić jej integralność, na przykład przez mechanizm weryfikacji udostępniany przez używane oprogramowanie. Kontrola rozmiaru pliku albo sprawdzenie, czy proces zakończył się bez komunikatu błędu, nie potwierdza jeszcze możliwości odzyskania danych. Najważniejszym testem jest próbne odtworzenie wybranych plików, a w przypadku baz danych także sprawdzenie, czy baza otwiera się poprawnie i zachowuje spójność. Testy należy powtarzać po zmianie nośnika, programu do wykonywania kopii lub struktury danych.

Strategia powinna obejmować również retencję, czyli zasady przechowywania kolejnych wersji. Zbyt krótka retencja może uniemożliwić znalezienie pliku sprzed wykrycia jego uszkodzenia, natomiast bez kontroli pojemności archiwum może zapełnić nośnik i zatrzymać następne zadania. Warto rejestrować wynik każdego zadania, czas rozpoczęcia i zakończenia, zakres danych oraz ewentualne ostrzeżenia. Alert powinien pojawić się nie tylko po całkowitym błędzie, ale także wtedy, gdy kopia jest niepełna, opóźniona albo wykonywana na nośniku o niewystarczającej ilości miejsca.

Znaczenie kopii zapasowej podczas serwisowania komputera

Przed naprawą systemu operacyjnego, wymianą dysku, zmianą konfiguracji lub działaniami mogącymi zmienić zawartość nośnika należy ustalić, czy istnieje aktualna i sprawdzona kopia ważnych danych. Sam fakt posiadania kopii nie oznacza, że obejmuje ona pulpit, foldery użytkownika, profile programów, pocztę lokalną, zakładki przeglądarki oraz dane przechowywane poza standardowym katalogiem dokumentów. Zakres trzeba zweryfikować osobno, zwłaszcza gdy komputer korzysta z kilku kont użytkowników albo dodatkowych dysków.

Warszawskie Pogotowie Komputerowe wykonuje profesjonalną naprawę laptopów, komputerów stacjonarnych PC i ich podzespołów, dlatego podczas przygotowania sprzętu do serwisu znaczenie ma wcześniejsze zabezpieczenie danych oraz ustalenie sposobu ich późniejszego odtworzenia. Kopia powinna być opisana w sposób pozwalający rozpoznać jej datę i zakres, a po zakończeniu prac warto sprawdzić, czy najważniejsze pliki są dostępne i czy programy korzystają z właściwych lokalizacji.