tekst osadzony jako obraz (brak wersji tekstowej)

Tekst osadzony jako obraz bez wersji tekstowej jest niedostępny dla czytników ekranu i filtrów antyspamowych.

Tekst na obrazie a brak warstwy tekstowej

Tekst osadzony jako obraz to treść zapisana w pikselach pliku graficznego, a nie jako znaki w kodzie HTML. Przykładem może być skan dokumentu, zrzut ekranu, grafika promocyjna zawierająca opis produktu albo fotografia tablicy z instrukcją. Dla człowieka taki materiał może wyglądać jak zwykły tekst, jednak przeglądarka otrzymuje przede wszystkim obraz, na przykład w formacie JPEG, PNG, GIF, WebP lub SVG. Jeżeli w pliku nie ma dodatkowej warstwy tekstowej, sam wygląd liter nie tworzy informacji, którą można zaznaczyć, skopiować lub odczytać standardowymi mechanizmami interfejsu.

Znacznik alt może przekazać krótki opis całego obrazu, ale nie zawsze zastępuje pełną treść widoczną na grafice. Atrybut alternatywny powinien odpowiadać funkcji obrazu. Jeżeli grafika zawiera jedynie dekoracyjny napis, można zastosować pusty atrybut alt="". Jeżeli przedstawia istotną instrukcję, komunikat lub dane, sam opis typu „grafika z tekstem” jest niewystarczający. W takim przypadku treść należy udostępnić również w zwykłym tekście HTML albo w innym równoważnym formacie.

Odczyt treści przez czytniki ekranu

Czytnik ekranu, taki jak NVDA, JAWS lub VoiceOver, korzysta z dostępnej struktury dokumentu oraz z tekstu przekazanego przez przeglądarkę i technologie asystujące. Nie analizuje automatycznie każdego obrazu tak, jak robi to człowiek. Może odczytać wartość atrybutu alt, nazwę pliku lub opis związany z grafiką, lecz bez odpowiedniej warstwy tekstowej nie otrzyma pełnej treści znajdującej się wewnątrz pikseli. W efekcie użytkownik korzystający z syntezy mowy może usłyszeć jedynie informację, że na stronie znajduje się obraz.

Rozpoznawanie znaków, czyli OCR, może przekształcić tekst z obrazu na znaki możliwe do przeszukiwania, ale wynik zależy od jakości materiału. Problemy powodują między innymi mała rozdzielczość, rozmycie, nietypowy krój pisma, niski kontrast, tło o podobnym kolorze, tekst ustawiony pod kątem oraz znaki pochodzące ze skanu. OCR może również pomylić litery i cyfry, na przykład „O” z „0” albo „I” z „1”. Dlatego automatycznie rozpoznany tekst powinien zostać sprawdzony, zwłaszcza gdy zawiera adres internetowy, numer seryjny, instrukcję, parametry techniczne lub ostrzeżenie.

Wpływ grafiki na wyszukiwanie i filtrowanie treści

Tekst zapisany wyłącznie w obrazie nie jest normalnie dostępny dla wyszukiwarki w takim samym zakresie jak tekst znajdujący się w elementach HTML. Robot może wykorzystać nazwę pliku, atrybut alt, podpis pod grafiką oraz dane kontekstowe strony, lecz te elementy nie powinny być traktowane jako pełny zamiennik właściwej treści. Brak tekstu HTML utrudnia wyszukiwanie pojedynczych słów, indeksowanie fragmentów dokumentu i analizę relacji między nagłówkami, akapitami oraz grafikami.

Podobny problem występuje w filtrach antyspamowych i systemach automatycznej klasyfikacji wiadomości. System analizujący wiadomość tekstową może nie rozpoznać informacji umieszczonej tylko w załączonym obrazie lub w grafice osadzonej w wiadomości HTML. Nie oznacza to, że każdy taki obraz zostanie uznany za spam, ale utrudnia automatyczną ocenę treści oraz może obniżyć użyteczność komunikatu. Wiadomość zawierająca ważny adres, warunki, kod dostępu lub instrukcję wyłącznie jako obraz jest mniej odporna na blokady, błędy ładowania grafiki i ograniczenia klienta pocztowego. Tekst alternatywny powinien opisywać funkcję obrazu, natomiast kluczową treść warto umieścić także bezpośrednio w wiadomości.

Przygotowanie dostępnej wersji dokumentu i strony

Najbezpieczniejszym rozwiązaniem jest wpisanie informacji jako tekstu HTML, dokumentu tekstowego lub prawidłowo przygotowanego PDF z warstwą tekstową. W przypadku skanu można zastosować OCR, a następnie porównać wynik z oryginałem. Należy zachować logiczną kolejność czytania, odpowiednie nagłówki, kontrast oraz możliwość powiększenia treści bez utraty informacji. Samo zwiększenie rozdzielczości obrazu nie tworzy dostępnego tekstu. Także dodanie długiego opisu w atrybucie alt może być niewygodne, gdy grafika zawiera wiele zdań; lepszym rozwiązaniem jest umieszczenie pełnej transkrypcji obok obrazu i krótkie wskazanie jej lokalizacji w opisie alternatywnym.

Przy diagnozowaniu problemu warto sprawdzić, czy tekst można zaznaczyć kursorem, znaleźć poleceniem wyszukiwania przeglądarki oraz skopiować do schowka. Można też otworzyć dokument w czytniku PDF, wyłączyć ładowanie obrazów w przeglądarce i przetestować stronę z użyciem czytnika ekranu. Jeżeli po tych czynnościach zasadnicza informacja znika, oznacza to, że została związana wyłącznie z warstwą graficzną. Warszawskie Pogotowie Komputerowe zajmuje się profesjonalną naprawą laptopów, komputerów PC oraz ich podzespołów, dlatego przy takim zgłoszeniu można sprawdzić również działanie przeglądarki, programów do OCR i narzędzi używanych do otwierania dokumentów.