TRANSPOZYCJA

TRANSPOZYCJA to funkcja arkusza kalkulacyjnego zamieniająca wiersze z kolumnami.

Na czym polega zamiana orientacji zakresu

Funkcja przyjmuje jeden argument, czyli zakres komórek, i zwraca ten sam zbiór wartości obrócony wokół przekątnej. Zakres o trzech wierszach i pięciu kolumnach staje się zakresem o pięciu wierszach i trzech kolumnach, a komórka z drugiego wiersza i czwartej kolumny trafia do czwartego wiersza i drugiej kolumny. Jest to funkcja tablicowa, czyli z natury zwracająca wiele wartości naraz, i to odróżnia ją od zwykłych funkcji arkusza operujących na pojedynczym wyniku.

W wersjach obsługujących tablice dynamiczne wystarczy wpisać formułę w jednej komórce i zatwierdzić klawiszem Enter, a wynik sam rozleje się na sąsiednie pola. W starszych wydaniach trzeba było najpierw zaznaczyć docelowy obszar o właściwych wymiarach i zatwierdzić kombinacją Ctrl+Shift+Enter, która oznaczała formułę jako tablicową.

Formuła kontra wklejanie specjalne

Ten sam efekt daje polecenie wklejania specjalnego z zaznaczoną opcją transpozycji, ale różnica jest zasadnicza. Wklejanie specjalne tworzy statyczną kopię: wartości zostają zamrożone w chwili wklejenia i nie reagują na zmiany w źródle. Formuła utrzymuje żywe połączenie, więc każda poprawka w oryginalnym zakresie natychmiast przechodzi do obróconej wersji. Wybór zależy od celu. Do jednorazowego przemodelowania układu tabeli lepsze jest wklejanie specjalne, bo nie zostawia zależności między arkuszami.

Przy dużych zbiorach danych warto pamiętać o limitach arkusza. Tabela mająca kilkadziesiąt tysięcy wierszy po obróceniu nie zmieści się w poziomie, bo liczba dostępnych kolumn jest o rzędy wielkości mniejsza niż liczba wierszy.

Komunikaty, które pojawiają się najczęściej

Błąd rozlania oznacza, że w obszarze, na który miałby trafić wynik, znajduje się już inna zawartość, choćby pojedyncza spacja albo niewidoczna wartość zwrócona przez inną formułę. Rozwiązaniem jest wyczyszczenie docelowego obszaru, a nie samo usunięcie widocznego tekstu. Błąd wartości pojawia się wtedy, gdy w starszym trybie zaznaczono obszar o niewłaściwych wymiarach, na przykład kwadratowy zamiast prostokątnego odwróconego. Zdarza się też, że po transpozycji formatowanie nie idzie za wartościami, bo funkcja przenosi wyłącznie zawartość, a nie wygląd komórek.

Osobna pułapka dotyczy scalonych komórek. Zakres zawierający scalenia nie da się poprawnie obrócić i najczęściej kończy się to powtórzeniem tej samej wartości albo pustymi polami w wyniku.

Kiedy arkusz staje się wąskim gardłem firmy

Rozbudowane skoroszyty z setkami formuł tablicowych potrafią przeliczać się kilkadziesiąt sekund przy każdej zmianie, a na słabszym laptopie z dyskiem talerzowym i czterema gigabajtami pamięci praca staje się nieznośna. W takich przypadkach zwykle pomaga rozbudowa pamięci i wymiana nośnika na SSD, a przy naprawdę dużych zbiorach danych sensowniejsze jest przeniesienie ich do bazy SQL Server i raportowanie z niej. Zajmujemy się obiema stronami tego problemu: modernizacją sprzętu i wdrażaniem oprogramowania handlowego opartego o bazy SQL. Klientom firmowym udostępniamy laptopy zastępcze na czas prac.