UniChrome Pro

UniChrome Pro to ulepszona wersja zintegrowanej grafiki VIA, oferująca lepszą wydajność niż model podstawowy.

UniChrome Pro jako zintegrowany układ VIA i S3 Graphics

UniChrome Pro to zintegrowany kontroler grafiki stosowany w wybranych chipsetach VIA przeznaczonych do komputerów osobistych, płyt głównych Mini-ITX oraz starszych notebooków. Nazwa odnosi się do rdzenia graficznego określanego także jako S3 Graphics UniChrome Pro IGP lub VIA/S3G UniChrome Pro IGP. Nie jest to niezależna karta rozszerzeń z własną pamięcią VRAM. Układ znajduje się w chipsecie płyty głównej i korzysta z pamięci operacyjnej komputera przydzielanej jako bufor ramki.

UniChrome Pro występował między innymi w platformach VIA PM800, PM880, P4M800 Pro, K8M800, CN400, CN700, VN800 oraz w wybranych rozwiązaniach mobilnych. Konkretne możliwości zależą więc od chipsetu, producenta płyty, wersji BIOS-u i zastosowanego układu pamięci. W dokumentacji dla PM800 i PM880 opisywano rdzeń pracujący z częstotliwością 200 MHz, 128-bitową ścieżkę danych silnika 2D/3D oraz dwie potoki pikseli. Nie należy jednak przenosić tych parametrów automatycznie na każdą płytę oznaczoną nazwą UniChrome Pro.

Silnik 2D/3D, pamięć współdzielona i obsługiwane wyjścia

W typowej konfiguracji UniChrome Pro pobiera część pamięci systemowej przez kontroler pamięci chipsetu. BIOS może udostępniać układowi określony rozmiar bufora ramki, a w niektórych płytach wartość ta jest wybierana spośród kilku ustawień, na przykład 16, 32 lub 64 MB. Zwiększenie przydziału nie tworzy szybszej pamięci graficznej i nie podnosi proporcjonalnie wydajności. Ogranicza natomiast ilość RAM-u dostępnego dla systemu operacyjnego. Współdzielenie pamięci zwiększa także znaczenie przepustowości pamięci głównej i opóźnień chipsetu.

Rdzeń zapewnia sprzętową akcelerację podstawowych operacji 2D, takich jak obsługa powierzchni obrazu, kopiowanie bloków, sprzętowy kursor i wyświetlanie pulpitu. Część 3D obejmuje dwa potoki pikseli oraz sprzęt przeznaczony dla starszych aplikacji korzystających z Direct3D i OpenGL. W opisach technicznych UniChrome Pro wskazywano zgodność z poziomem funkcji DirectX 7, bez jednostki Transform and Lighting oraz bez programowalnych pixel shaderów charakterystycznych dla późniejszych układów zgodnych z DirectX 9. Z tego powodu ten układ nadaje się do pracy biurowej, starszych programów i prostych gier, ale nie do współczesnego renderingu 3D.

Wyposażenie wyjściowe również zależy od konkretnej implementacji. Płyta główna może udostępniać analogowe VGA, interfejs dla panelu LCD przez LVDS, wyjście telewizyjne, DVI albo złącza pochodne, jeśli producent zastosował odpowiedni nadajnik i gniazda. Sama obecność UniChrome Pro nie gwarantuje obecności wszystkich tych wyjść. Przy diagnozie trzeba sprawdzić instrukcję płyty, schemat wyprowadzeń i ustawienia BIOS-u, ponieważ układ graficzny może działać poprawnie, a obraz nie pojawi się z powodu nieaktywnego wyjścia lub uszkodzenia toru sygnałowego.

Chromotion CE i odtwarzanie materiałów MPEG-2

Istotną różnicą między podstawowym UniChrome a UniChrome Pro jest zastosowanie ulepszonego silnika wideo Chromotion CE. W dokumentacji VIA dla odpowiednich chipsetów wymieniano sprzętowe wspomaganie dekodowania MPEG-1 i MPEG-2, w tym dekodowanie kodów o zmiennej długości, dekwantyzację, odwrotne skanowanie, odwrotną dyskretną transformację kosinusową oraz kompensację ruchu. Mechanizmy te mogły ograniczyć obciążenie procesora podczas odtwarzania płyt DVD i innych materiałów MPEG-2.

UniChrome Pro obsługiwał również operacje związane z przetwarzaniem obrazu wideo, takie jak skalowanie, konwersja YUV do RGB i sprzętowe usuwanie przeplotu w implementacjach wyposażonych w odpowiednią wersję Chromotion. W materiałach dotyczących PM800 i PM880 wskazywano odtwarzanie MPEG-2 z szybkością 30 klatek na sekundę oraz obsługę funkcji DXVA używanych przez starsze programy multimedialne. Nie oznacza to jednak uniwersalnej akceleracji H.264, HEVC ani nowoczesnych formatów internetowych. W praktyce nowsze filmy mogą być dekodowane programowo przez procesor, często z dużym obciążeniem.

Podczas pracy z komputerem wyposażonym w UniChrome Pro ważny jest właściwy sterownik chipsetu i grafiki. W systemach Windows sterownik może występować pod nazwą VIA/S3G UniChrome Pro IGP, a identyfikator sprzętowy PCI zależy od konkretnego wariantu kontrolera. W systemach Linux działanie akceleracji zależy od obsługi danego chipsetu przez sterownik i serwer graficzny. Brak sterownika może ograniczyć urządzenie do podstawowego trybu VGA, wyłączyć akcelerację 2D albo spowodować nieprawidłowe rozpoznawanie rozdzielczości. Samo zainstalowanie przypadkowego sterownika dla zwykłego UniChrome nie musi rozwiązać problemu z odmianą Pro.

Serwisowanie starszej płyty z grafiką UniChrome Pro

Awaria obrazu w komputerze z UniChrome Pro wymaga rozdzielenia problemu sprzętowego od programowego. Najpierw należy sprawdzić, czy komputer przechodzi procedurę POST, czy monitor otrzymuje sygnał z właściwego wejścia oraz czy przewód VGA, DVI lub inny przewód obrazu jest sprawny. Następnie warto przywrócić domyślne ustawienia BIOS-u i zweryfikować, czy grafika zintegrowana jest wybrana jako podstawowy adapter. Jeżeli po uruchomieniu systemu obraz działa w trybie podstawowym, ale pojawiają się artefakty po instalacji sterownika, przyczyną może być niezgodność wersji sterownika, ustawienia pamięci współdzielonej albo problem z konkretną wersją BIOS-u.

W starszych płytach głównych trzeba uwzględnić także stan kondensatorów, zasilania chipsetu, pamięci RAM i połączeń lutowanych. UniChrome Pro korzysta z pamięci systemowej, dlatego błędy RAM-u mogą wyglądać jak usterka grafiki: pojawiają się losowe znaki, zawieszanie obrazu, niebieskie ekrany lub reset podczas uruchamiania aplikacji 3D. Test należy wykonywać z poprawnie osadzonymi modułami pamięci, a w razie potrzeby z użyciem sprawnego modułu zgodnego z płytą. Warszawskie Pogotowie Komputerowe zajmuje się profesjonalną naprawą laptopów, komputerów PC i podzespołów, w tym diagnostyką starszych płyt z grafiką zintegrowaną UniChrome Pro.