XLTX

XLTX to bieżący format szablonu skoroszytu bez obsługi makr.

Czym jest szablon XLTX

XLTX to szablon skoroszytu Excela w formacie Office Open XML, bez możliwości przechowywania kodu VBA. Plik jest pakietem ZIP zawierającym arkusze zapisane jako dokumenty XML, wspólną tablicę ciągów tekstowych, definicje stylów oraz relacje między częściami. Świadome pominięcie w nim projektu makr ma znaczenie praktyczne: taki plik nie może wykonać kodu, więc programy pocztowe, bramki firmowe i mechanizmy zabezpieczeń Office traktują go łagodniej niż warianty z literą M na końcu rozszerzenia.

Do czego szablon służy na co dzień

W szablonie zapisuje się to wszystko, co powtarza się w każdym nowym dokumencie: układ nagłówka z logo, szerokości kolumn, formaty liczbowe i walutowe, obszary wydruku, tytuły powtarzane na każdej stronie, formatowanie warunkowe, listy rozwijane oparte na poprawności danych oraz ochronę arkusza pozostawiającą do edycji tylko wybrane komórki. Szablony użytkownika Excel szuka w katalogu %APPDATA%\Microsoft\Templates i pokazuje na karcie Osobiste przy tworzeniu nowego pliku. Szczególne miejsce zajmuje plik o nazwie Zeszyt lub Book umieszczony w folderze XLSTART — Excel używa go jako podstawy każdego nowo tworzonego skoroszytu, co pozwala zmienić domyślną czcionkę czy liczbę arkuszy w nowym dokumencie.

Częste nieporozumienia

Pierwsze dotyczy edycji: dwukrotne kliknięcie szablonu nigdy go nie otwiera, tylko tworzy z niego kopię. Aby poprawić sam szablon, trzeba wybrać w Excelu polecenie Otwórz i wskazać plik. Drugie to próba zapisania w XLTX skoroszytu zawierającego makra — Excel wyświetli komunikat, że nie da się zapisać projektu VBA w pliku bez obsługi makr i zaproponuje albo usunięcie kodu, albo zmianę formatu na XLTM. Trzecie to szablony korzystające z łączy do zewnętrznych plików: po przeniesieniu na inny komputer w komórkach pojawiają się odwołania do nieistniejących ścieżek i pytanie o aktualizację łączy przy każdym otwarciu. Czwarte to formatowanie warunkowe rozrastające się przy kopiowaniu wierszy — reguły mnożą się w tle i po pewnym czasie plik zaczyna zauważalnie zwalniać.

Gdy Excel przestaje nadążać

Wolno działające arkusze to zgłoszenie, które w Warszawskim Pogotowiu Komputerowym rozstrzygamy dwutorowo. Sprawdzamy sprzęt — ilość pamięci, stan dysku, temperatury i throttling procesora — oraz sam plik, bo za większość spowolnień odpowiadają rozrośnięte reguły formatowania, tysiące nieużywanych stylów i przeliczanie łączy do zamkniętych skoroszytów. Konfigurujemy też lokalizacje szablonów przy wymianie komputera i odzyskujemy dokumenty z uszkodzonych nośników. Dojeżdżamy pod adres w Warszawie, diagnoza bez opłat.