Enigmail (PGP

Enigmail wykorzystujące PGP to konkretna implementacja tego rozszerzenia oparta na standardzie kryptografii asymetrycznej.

Enigmail i PGP w poczcie elektronicznej

Enigmail było rozszerzeniem klienta Mozilla Thunderbird służącym do obsługi szyfrowania i podpisów cyfrowych wiadomości e-mail z wykorzystaniem OpenPGP. Nazwa PGP odnosi się do systemu Pretty Good Privacy oraz jego zgodnych implementacji, natomiast OpenPGP jest otwartym standardem opisującym sposób tworzenia kluczy, szyfrowania danych, generowania podpisów i pakowania informacji do wiadomości pocztowych. Enigmail nie było samodzielnym algorytmem kryptograficznym. Pełniło funkcję warstwy integracyjnej między Thunderbirdem a programem GnuPG, który wykonywał operacje kryptograficzne.

W praktyce użytkownik mógł za pomocą Enigmail wygenerować lub wskazać parę kluczy, zaszyfrować treść wiadomości, odszyfrować korespondencję otrzymaną od innej osoby oraz podpisać wiadomość cyfrowo. Para kluczy składa się z klucza publicznego i prywatnego. Klucz publiczny można przekazać korespondentom, ponieważ służy do szyfrowania wiadomości dla właściciela pary oraz do sprawdzania jego podpisów. Klucz prywatny powinien pozostać pod kontrolą właściciela, gdyż umożliwia odszyfrowanie korespondencji i utworzenie podpisu w jego imieniu.

Szyfrowanie hybrydowe i podpis cyfrowy

OpenPGP stosuje szyfrowanie hybrydowe. Dla każdej wiadomości tworzony jest losowy klucz sesyjny używany do szybkiego szyfrowania samej treści, zwykle przy użyciu algorytmu symetrycznego. Następnie klucz sesyjny jest szyfrowany kluczem publicznym odbiorcy. Dzięki temu duży tekst lub załącznik nie musi być szyfrowany bezpośrednio operacją asymetryczną. Odbiorca wykorzystuje klucz prywatny do odzyskania klucza sesyjnego, a następnie odszyfrowuje nim zawartość wiadomości.

Podpis cyfrowy realizuje inny cel niż szyfrowanie. Enigmail, korzystając z GnuPG, obliczał skrót kryptograficzny podpisywanych danych, a następnie tworzył podpis przy użyciu klucza prywatnego nadawcy. Oprogramowanie odbiorcy mogło sprawdzić podpis za pomocą odpowiadającego mu klucza publicznego. Pomyślna weryfikacja wskazuje, że podpis pasuje do danych i określonego klucza, ale nie dowodzi sama w sobie, że klucz publiczny rzeczywiście należy do konkretnej osoby. Tożsamość klucza wymaga dodatkowego sprawdzenia odcisku palca, czyli krótkiego identyfikatora wyliczanego z klucza.

Wiadomość zaszyfrowana dla kilku odbiorców wymaga zaszyfrowania klucza sesyjnego osobno dla każdego wskazanego klucza publicznego. Jeżeli odbiorca nie został uwzględniony przy szyfrowaniu, późniejsze posiadanie klucza prywatnego nie wystarczy do odczytania wiadomości. Podpis może być stosowany niezależnie od szyfrowania: wiadomość może być tylko podpisana, tylko zaszyfrowana albo jednocześnie podpisana i zaszyfrowana.

Klucze, zaufanie i ograniczenia konfiguracji

Bezpieczeństwo konfiguracji Enigmail zależało nie tylko od samego algorytmu, lecz także od poprawnego zarządzania kluczami. Przed rozpoczęciem wymiany poufnej korespondencji należało porównać odcisk palca klucza publicznego z jego właścicielem innym kanałem, ponieważ pobranie klucza z niepewnego źródła mogło prowadzić do pomylenia odbiorcy. Model zaufania OpenPGP pozwalał również na podpisywanie cudzych kluczy, ale podpis takiego klucza nie zastępował samodzielnej weryfikacji, jeżeli nie było wiadomo, kto go wystawił i na jakiej podstawie.

Klucz prywatny powinien być chroniony hasłem, a jego kopia zapasowa powinna być przechowywana w bezpieczny sposób. Utrata klucza prywatnego może uniemożliwić odszyfrowanie wcześniej odebranych wiadomości, natomiast ujawnienie takiego klucza może pozwolić osobie trzeciej na odczyt korespondencji przeznaczonej dla jego właściciela. W razie podejrzenia przejęcia klucza stosuje się certyfikat unieważnienia. Informuje on innych użytkowników, że klucz nie powinien być dalej uznawany za ważny. Unieważnienie nie cofa jednak wiadomości, które zostały wcześniej odszyfrowane lub skopiowane.

Istotne znaczenie miało także sprawdzanie statusu podpisu, poprawności klucza, daty jego ważności oraz ewentualnych komunikatów o unieważnieniu. Problemy mogły wynikać z braku programu GnuPG, nieprawidłowej ścieżki do jego pliku wykonywalnego, niedostępności właściwego klucza, błędnego adresu e-mail przypisanego do klucza albo niezgodnego formatu wiadomości. Enigmail było przeznaczone dla starszego modelu integracji z Thunderbirdem. Nowsze wydania Thunderbirda zawierają własną obsługę OpenPGP, dlatego przy migracji należy zweryfikować import kluczy, ustawienia kont oraz możliwość odczytu dotychczasowej korespondencji.

Sprawdzanie obsługi Enigmail na komputerze

Diagnostyka problemu z Enigmail powinna rozpocząć się od ustalenia wersji Thunderbirda, wersji rozszerzenia oraz zainstalowanego programu GnuPG. Następnie należy sprawdzić, czy klient pocztowy widzi właściwy katalog z kluczami i czy konto e-mail jest powiązane z odpowiednim identyfikatorem klucza. W przypadku szyfrowania trzeba potwierdzić obecność klucza publicznego adresata. W przypadku podpisywania konieczny jest dostęp do własnego klucza prywatnego. Sam fakt, że klucz znajduje się w magazynie, nie oznacza jeszcze, że jest dostępny dla konkretnego konta pocztowego.

Przy analizie niedziałającego odszyfrowywania warto rozróżnić brak klucza prywatnego, błędne hasło do klucza, uszkodzenie magazynu kluczy oraz wiadomość zaszyfrowaną innym kluczem. Przy analizie podpisu należy sprawdzić, czy podpis obejmuje właściwe dane, czy klucz podpisującego jest dostępny i czy jego odcisk palca został zweryfikowany. Zmiana treści wiadomości przez klienta pocztowego, uszkodzenie załącznika lub niepełna migracja ustawień może powodować komunikat o nieprawidłowym podpisie. Warszawskie Pogotowie Komputerowe zajmuje się profesjonalną naprawą laptopów, komputerów PC i ich podzespołów, w tym diagnostyką problemów z oprogramowaniem pocztowym oraz konfiguracją używaną na komputerze.