UEFI Boot from File

UEFI Boot from File to opcja umożliwiająca ręczne wskazanie konkretnego pliku wykonywalnego do uruchomienia systemu.

Na czym polega UEFI Boot from File

UEFI Boot from File jest funkcją firmware’u płyty głównej, która pozwala wskazać plik wykonywalny EFI znajdujący się na dostępnym nośniku danych. Zamiast korzystać wyłącznie z zapisanej w pamięci NVRAM kolejności uruchamiania, użytkownik przechodzi w interfejsie UEFI do wybranego systemu plików, katalogu i pliku z rozszerzeniem .efi, a następnie zleca firmware’owi jego uruchomienie. Plik taki jest aplikacją przeznaczoną dla środowiska UEFI, a nie zwykłym programem systemu Windows uruchamianym po załadowaniu systemu operacyjnego.

Najczęściej wskazuje się plik znajdujący się na partycji systemowej EFI, czyli ESP (EFI System Partition). Partycja ta jest zwykle sformatowana w systemie FAT, ponieważ firmware UEFI musi mieć możliwość odczytania jej zawartości przed uruchomieniem Windows, Linuksa lub innego systemu. Typowa ścieżka może mieć postać \EFI\Microsoft\Boot\bootmgfw.efi, jeżeli chodzi o menedżer rozruchu systemu Windows, albo \EFI\ubuntu\shimx64.efi w konfiguracji określonej dystrybucji Linuksa. Rzeczywista nazwa katalogu zależy od zainstalowanego systemu i sposobu jego instalacji.

Pliki EFI, partycja ESP i wybór architektury

Plik wykonywalny EFI musi odpowiadać architekturze obsługiwanej przez dane firmware. W komputerach z 64-bitowym UEFI często spotyka się pliki oznaczane jako x64 lub IA32 w nazwie, ale sama nazwa nie jest wystarczającą gwarancją zgodności. Firmware musi rozpoznać poprawny format obrazu PE/COFF używanego przez aplikacje EFI oraz móc odczytać plik z urządzenia. Z tego powodu skopiowanie dowolnego programu na pendrive nie wystarcza do utworzenia nośnika startowego.

UEFI Boot from File może służyć do uruchomienia menedżera systemu, narzędzia diagnostycznego, powłoki UEFI albo programu instalacyjnego, o ile odpowiedni plik EFI znajduje się na nośniku i jest zgodny z firmware’em. Na nośnikach wymiennych często stosuje się ścieżkę \EFI\BOOT\BOOTX64.EFI dla komputerów zgodnych z architekturą x86-64. Dla innych architektur używa się odpowiednich nazw plików startowych, dlatego nie należy bez sprawdzenia przenosić reguł z jednego typu urządzenia na inny. Wiele implementacji UEFI pokazuje w przeglądarce plików tylko te woluminy i katalogi, które potrafi poprawnie zamontować.

Ręczne uruchomienie a wpisy Boot#### w pamięci NVRAM

Wybór pliku przez UEFI Boot from File nie jest tym samym co trwałe utworzenie wpisu w menu startowym. Firmware może uruchomić wskazaną aplikację jednorazowo, bez zmiany domyślnej kolejności zapisanej w zmiennych UEFI. Trwałe wpisy rozruchowe są zwykle przechowywane w zmiennych o nazwach Boot####, gdzie #### jest czterocyfrowym identyfikatorem, a kolejność ich użycia określa zmienna BootOrder. Sposób zachowania zależy jednak od producenta firmware’u oraz konkretnej wersji jego interfejsu.

Ręczne wskazanie pliku jest przydatne wtedy, gdy wpis systemu zniknął, ścieżka do menedżera została zmieniona albo trzeba uruchomić alternatywny program bez przebudowy całej konfiguracji. Jeżeli wybrany plik uruchamia system poprawnie tylko do następnego restartu, może to oznaczać, że wykonano jednorazowy start, a nie zapisano prawidłowego wpisu w NVRAM. Z kolei brak pliku na liście może wynikać z odłączenia partycji ESP, błędnego systemu plików, uszkodzenia nośnika, niezgodności architektury albo ograniczeń zastosowanych przez producenta płyty głównej.

Secure Boot i diagnostyka problemów z uruchamianiem

Na komputerze z włączonym Secure Boot firmware może sprawdzać podpis cyfrowy wskazanej aplikacji EFI przed jej uruchomieniem. Mechanizm ten wykorzystuje klucze i bazy zaufanych certyfikatów zapisane w konfiguracji UEFI. Plik bez akceptowanego podpisu albo plik zmodyfikowany po podpisaniu może zostać zablokowany, nawet jeśli znajduje się na prawidłowo sformatowanej partycji i ma właściwe rozszerzenie. Dotyczy to również niektórych narzędzi uruchamianych z pendrive’a. Komunikat o odmowie uruchomienia nie musi więc oznaczać uszkodzenia samego pliku.

Podczas diagnostyki należy sprawdzić, czy firmware wykrywa właściwy dysk lub pendrive, czy partycja ESP jest obecna, czy katalogi zawierają oczekiwane pliki oraz czy wybrana aplikacja odpowiada architekturze komputera. Warto również odróżnić problem z uruchomieniem konkretnego pliku od problemu z późniejszym startem systemu. Jeżeli menedżer rozruchu uruchamia się, ale system zatrzymuje się dalej, przyczyna może znajdować się już w konfiguracji systemu operacyjnego, sterownikach lub stanie dysku. Warszawskie Pogotowie Komputerowe wykonuje profesjonalną diagnostykę i naprawę laptopów, komputerów PC oraz ich podzespołów, w tym problemów związanych z konfiguracją UEFI i uruchamianiem systemu.