WYSZUKAJ

WYSZUKAJ to funkcja arkusza kalkulacyjnego zwracająca wartość na podstawie wyszukanego elementu w jednowymiarowym zakresie.

WYSZUKAJ jako funkcja arkusza kalkulacyjnego

WYSZUKAJ jest funkcją arkusza kalkulacyjnego służącą do znalezienia elementu w jednym wierszu albo jednej kolumnie i zwrócenia odpowiadającej mu wartości z drugiego, równoległego zakresu. W polskiej wersji programu funkcja ta odpowiada angielskiej funkcji LOOKUP. Jej działanie opiera się na wyszukiwaniu przybliżonym, dlatego wynik zależy nie tylko od obecności szukanej wartości, lecz także od uporządkowania danych.

W najprostszym zastosowaniu podaje się szukaną wartość oraz zakres, w którym ma ona zostać odszukana. Jeżeli dokładny element istnieje w zakresie, WYSZUKAJ może zwrócić wartość z jego pozycji. Gdy dokładnego dopasowania nie ma, funkcja wybiera największą wartość mniejszą lub równą wartości szukanej. Z tego powodu WYSZUKAJ dobrze nadaje się do tabel progowych, na przykład do przypisywania kategorii na podstawie przedziału liczbowego.

Dwie postacie składni i układ zakresów

WYSZUKAJ może być używana w postaci wektorowej: WYSZUKAJ(szukana_wartość; szukany_wektor; wektor_wyniku). Szukany wektor jest jednokolumnowym albo jednowierszowym zakresem, w którym funkcja szuka wartości. Wektor wyniku musi mieć tę samą liczbę elementów, a zwracany wynik pochodzi z pozycji odpowiadającej znalezionemu elementowi. Przykładowo, jeśli w zakresie A2:A5 znajdują się progi 0, 50, 100 i 200, a w B2:B5 opisy „niski”, „średni”, „wysoki” i „bardzo wysoki”, formuła =WYSZUKAJ(120;A2:A5;B2:B5) zwróci opis przypisany do progu 100.

Druga postać ma postać tablicową: WYSZUKAJ(szukana_wartość; tablica). W tym wariancie funkcja przeszukuje pierwszy wiersz albo pierwszą kolumnę tablicy i zwraca wartość z odpowiadającej pozycji w ostatnim wierszu albo ostatniej kolumnie. Postać tablicowa jest mniej jednoznaczna, ponieważ sposób interpretacji zależy od kształtu tablicy. Przy projektowaniu nowych arkuszy czytelniejsza zwykle jest postać wektorowa, w której osobno wskazuje się zakres wyszukiwania i zakres wyniku.

Sortowanie, dopasowanie przybliżone i możliwe wyniki

Zakres wyszukiwania powinien być posortowany rosnąco. Dla liczb oznacza to kolejność od najmniejszej do największej, a dla tekstu kolejność zgodną z porządkiem używanym przez arkusz. Brak sortowania może prowadzić do wyniku, który wygląda poprawnie, ale nie odpowiada rzeczywistym relacjom między rekordami. WYSZUKAJ nie jest funkcją przeznaczoną do wymuszania dokładnego dopasowania za pomocą dodatkowego argumentu, dlatego nie należy traktować jej jako bezpośredniego zamiennika funkcji wyszukujących obsługujących tryb dokładny.

Jeśli szukana wartość jest mniejsza od najmniejszego elementu szukanego wektora, funkcja może zwrócić błąd. Podobny problem pojawi się wtedy, gdy zakresy mają niezgodny rozmiar albo gdy dane zawierają wartości zapisane w różnym typie, na przykład liczbę oraz tekst wyglądający jak liczba. Puste komórki, ukryte spacje i różne formaty zapisu dat również mogą zmienić rezultat. Przy analizie błędu warto sprawdzić rzeczywistą zawartość komórek, a nie tylko ich wygląd na ekranie.

WYSZUKAJ sprawdza się szczególnie w tabelach przedziałów: stawka zależna od zakresu, poziom priorytetu zależny od liczby punktów albo opis klasy zależny od wartości pomiaru. Nie jest natomiast dobrym wyborem, gdy wymagane jest jednoznaczne odnalezienie identyfikatora tekstowego w nieposortowanej liście. W takich zadaniach należy użyć funkcji zapewniającej dopasowanie dokładne albo najpierw przygotować dane tak, aby warunek działania WYSZUKAJ był spełniony.

Sprawdzanie formuły WYSZUKAJ w działającym arkuszu

Diagnostykę formuły warto rozpocząć od zaznaczenia szukanego wektora i sprawdzenia, czy zawiera jeden ciągły wiersz lub jedną ciągłą kolumnę. Następnie należy potwierdzić, że wektor wyniku ma odpowiadającą liczbę elementów oraz że oba zakresy zaczynają się i kończą w logicznych, zgodnych miejscach. Przy tabeli progowej trzeba również zweryfikować, czy pierwszy zakres zawiera wartości graniczne, a nie przypadkowe przykłady opisujące poszczególne rekordy.

Jeżeli formuła zwraca nieoczekiwany opis, pomocne jest skopiowanie zakresu do pomocniczego miejsca i uporządkowanie go rosnąco. Należy też usunąć zbędne spacje w danych tekstowych oraz ujednolicić typy wartości. W przypadku liczb zapisanych jako tekst sortowanie i porównywanie mogą zachowywać się inaczej niż dla liczb rzeczywistych. Warto sprawdzić również separator argumentów używany przez daną wersję arkusza, ponieważ w polskim środowisku często stosuje się średnik, podczas gdy w innych ustawieniach może być używany przecinek.

Warszawskie Pogotowie Komputerowe świadczy profesjonalne usługi naprawy laptopów, komputerów PC oraz ich podzespołów. Przy problemach z działaniem arkusza można oddzielić usterkę sprzętową od błędu formuły: jeśli program uruchamia się prawidłowo, lecz wynik WYSZUKAJ jest niepoprawny, przyczyną najczęściej są zakresy, sortowanie albo typ danych. Jeżeli natomiast arkusz zawiesza komputer, system zgłasza błędy odczytu lub występują problemy z pamięcią masową, dalsza diagnostyka powinna objąć także stan laptopa lub komputera PC.