Zmiana nazwy pliku

Zmiana nazwy pliku to nadanie mu innego identyfikatora bez zmiany zawartości.

Nazwa to wpis w katalogu, nie część pliku

W systemach plików nazwa nie jest przechowywana razem z danymi, lecz w strukturze katalogu wskazującej na rekord opisujący plik. Dlatego zmiana nazwy jest operacją natychmiastową niezależnie od rozmiaru — przeniesienie stugigabajtowego pliku w obrębie tego samego woluminu również sprowadza się do przepisania wpisu, podczas gdy przeniesienie na inny dysk wymaga już fizycznego skopiowania danych i skasowania oryginału. W praktyce ta różnica tłumaczy, dlaczego jedna operacja kończy się w mgnieniu oka, a druga trwa kwadrans.

Ograniczenia nazewnictwa w Windows

Zabronione są znaki pełniące funkcje składniowe: ukośniki w obie strony, dwukropek, gwiazdka, znak zapytania, cudzysłów, nawiasy ostre i pionowa kreska. Osobną kategorią są nazwy zarezerwowane dla urządzeń, takie jak CON, PRN, AUX, NUL oraz oznaczenia portów szeregowych i drukarkowych — pliku o takiej nazwie nie da się utworzyć nawet z rozszerzeniem. System plików NTFS zachowuje wielkość liter, ale ich nie rozróżnia, więc dwa dokumenty różniące się tylko wielkością liter nie mogą współistnieć w katalogu; ma to znaczenie przy przenoszeniu danych z serwerów, gdzie takie rozróżnienie działa. Klasyczne ograniczenie łącznej długości ścieżki do 260 znaków ujawnia się przy głęboko zagnieżdżonych katalogach synchronizowanych z chmurą i objawia się odmową skopiowania pliku, choć na dysku jest miejsce. Zmianę nazwy wykonuje się klawiszem F2 w Eksploratorze, poleceniem ren w wierszu poleceń albo Rename-Item w PowerShellu, gdzie łatwo o operację na wielu plikach naraz.

Gdzie zmiana nazwy robi szkodę

Podmiana rozszerzenia niczego nie konwertuje — plik z rozszerzeniem arkusza, który w środku pozostał dokumentem tekstowym, otworzy się komunikatem o nieprawidłowym formacie. Odwrotnie działa to niebezpiecznie: ukrywanie znanych rozszerzeń w Eksploratorze sprawia, że plik nazwany faktura.pdf.exe wygląda jak dokument, i na tym opiera się znaczna część kampanii ze złośliwym oprogramowaniem. Poważniejsze skutki ma zmiana nazwy plików bazy danych albo elementów instalacji programu: aplikacja odwołuje się do nich po ścieżce zapisanej w konfiguracji i przestaje działać. W folderach synchronizowanych z chmurą masowa zmiana nazw wygląda dla mechanizmu synchronizacji jak usunięcie i utworzenie plików od nowa, co potrafi wygenerować godziny transferu i wyczerpać historię wersji.

Ratowanie danych po nieudanym porządkowaniu

Częsty scenariusz zgłoszenia to skrypt lub program do masowego zmieniania nazw uruchomiony na złym katalogu, po którym dokumentacja firmy zamienia się w tysiące plików o nazwach numerycznych. Kolejność nazw da się czasem odtworzyć z dat modyfikacji i z metadanych wewnątrz plików. Diagnozę takiego nośnika przy odbiorze wykonujemy bezpłatnie, zanim zapadnie decyzja o zakresie prac.