DOCX

DOCX to standardowy, oparty na XML format dokumentu tekstowego programu Microsoft Word, następca starszego formatu DOC.

DOCX jako pakiet Office Open XML

DOCX jest formatem dokumentu tekstowego używanym przez Microsoft Word od wersji Word 2007. Nazwa wskazuje na dokument oparty na języku XML, jednak sam plik nie jest pojedynczym dokumentem XML. Technicznie stanowi pakiet zapisany w kontenerze ZIP. Po zmianie rozszerzenia z .docx na .zip można zobaczyć jego wewnętrzne katalogi i pliki, chociaż ręczna edycja zawartości może uszkodzić strukturę dokumentu.

Najważniejszym elementem pakietu jest dokument WordprocessingML, zwykle zapisany w pliku word/document.xml. Zawiera on strukturę akapitów, fragmentów tekstu, tabel i innych elementów treści. Pozostałe części pakietu przechowują między innymi style, numerację, relacje między elementami, ustawienia dokumentu, właściwości pliku oraz osadzone obrazy. Format jest opisany w standardzie Office Open XML, związanym z normą ISO/IEC 29500 oraz specyfikacją ECMA-376.

Budowa wewnętrzna dokumentu Word

Dokument DOCX składa się z części XML połączonych relacjami. Plik [Content_Types].xml określa typy zawartości znajdującej się w pakiecie, natomiast pliki relacji wskazują, gdzie znajdują się powiązane elementy, takie jak obrazy, nagłówki, stopki lub arkusze stylów. Dzięki temu tekst nie musi zawierać bezpośrednio całych danych graficznych. Może odwoływać się do obrazu znajdującego się w katalogu word/media.

Format WordprocessingML opisuje tekst za pomocą elementów XML. Akapit jest reprezentowany przez element w:p, a fragment tekstu o określonych właściwościach przez element w:r. Sam tekst znajduje się najczęściej w elemencie w:t. Formatowanie może być zapisane bezpośrednio przy fragmencie tekstu albo wynikać z zastosowanego stylu. Style akapitowe i znakowe są przechowywane w word/styles.xml, a listy numerowane i punktowane korzystają z informacji zapisanych w pliku numeracji.

Rozdzielenie treści, formatowania i zasobów umożliwia aplikacji odtworzenie dokumentu bez przechowywania wszystkiego w jednym nieprzejrzystym bloku danych. Jednocześnie poprawność całego pakietu zależy od zgodności jego części. Brak pliku, błędna relacja albo nieprawidłowa składnia XML może spowodować komunikat o uszkodzeniu dokumentu lub otwarcie pliku z pominięciem części zawartości.

Kompatybilność, konwersja i typowe uszkodzenia

DOCX jest formatem przeznaczonym przede wszystkim do dokumentów tekstowych, ale może przechowywać również tabele, obrazy, hiperłącza, przypisy, nagłówki, stopki, spisy treści i informacje o zmianach wprowadzonych podczas redagowania. Poszczególne programy mogą jednak różnie interpretować zaawansowane elementy formatowania. Różnice pojawiają się szczególnie przy otwieraniu dokumentu w starszych aplikacjach, edytorach internetowych albo programach innych producentów.

Ważne jest odróżnienie DOCX od DOCM. Zwykły DOCX nie jest formatem przeznaczonym do przechowywania aktywnych makr VBA, natomiast DOCM służy do dokumentów z obsługą makr. Zapisanie dokumentu w innym formacie może zmienić układ stron, sposób działania pól, spisów treści, czcionek lub elementów osadzonych. Dlatego przy konwersji należy sprawdzić nie tylko to, czy plik się otwiera, lecz także wygląd stron, kompletność tabel, obecność grafik oraz możliwość ponownego zapisania dokumentu.

Typowe problemy z DOCX obejmują brak możliwości otwarcia pliku, komunikat o uszkodzeniu zawartości, puste strony, znikające obrazy, rozjechane tabele albo utratę części formatowania. Przyczyną może być przerwany zapis, niepełne skopiowanie pliku, uszkodzenie kontenera ZIP, błędna część XML lub niezgodność programu z zastosowanymi funkcjami. Diagnostyka powinna obejmować pracę na kopii pliku, sprawdzenie rozmiaru i rozszerzenia, próbę otwarcia w zgodnym edytorze oraz analizę struktury pakietu, jeżeli problem dotyczy samego pliku.

Otwieranie i odzyskiwanie treści DOCX

Jeżeli dokument DOCX otwiera się prawidłowo, ale wygląda inaczej niż wcześniej, warto sprawdzić użyte style, czcionki i elementy osadzone. Brak czcionki w systemie może wpłynąć na podział wierszy i stron, nawet gdy sam tekst pozostaje kompletny. W przypadku tabel znaczenie mają również szerokości kolumn, marginesy, orientacja strony i ustawienia akapitów.

Przy pliku, którego nie można otworzyć, pomocne bywa skopiowanie oryginału i sprawdzenie, czy można rozpakować jego zawartość jako archiwum ZIP. Jeżeli pakiet jest częściowo dostępny, niektóre informacje mogą znajdować się w pliku word/document.xml, lecz odzyskanie tekstu wymaga zachowania poprawnej składni XML i prawidłowych relacji. Samo wydobycie tekstu nie gwarantuje odzyskania układu dokumentu, stylów, obrazów ani tabel.

Warszawskie Pogotowie Komputerowe zajmuje się profesjonalną naprawą laptopów, komputerów PC i ich podzespołów, w tym diagnostyką problemów z oprogramowaniem biurowym oraz plikami dokumentów, gdy przyczyną jest działanie komputera lub systemu. Przy ocenie problemu z DOCX istotne jest ustalenie, czy uszkodzony jest pojedynczy dokument, aplikacja, profil użytkownika, system plików czy nośnik danych. Taka kolejność pozwala oddzielić błąd samego pliku od szerszej awarii środowiska pracy.