SiS 740 / 741 / 761GX

SiS 740/741/761GX to rodzina chipsetów tej firmy z zintegrowaną grafiką, kontynuująca ofertę budżetowych platform.

Rodzina układów SiS dla starszych platform AMD

SiS 740, SiS 741 oraz SiS 761GX należą do chipsetów firmy Silicon Integrated Systems, projektowanych dla komputerów osobistych z procesorami AMD. Chipset nie jest pojedynczym procesorem ani kartą graficzną, lecz zespołem układów sterujących komunikacją między procesorem, pamięcią operacyjną, magistralami rozszerzeń, układami wejścia-wyjścia oraz nośnikami danych. W konstrukcjach z tej rodziny część funkcji graficznych była zintegrowana z układem obsługującym płytę główną, dlatego komputer mógł pracować bez oddzielnej karty graficznej.

SiS 740 należy do generacji przeznaczonej dla starszych platform AMD z gniazdem Socket A, używanych między innymi przez procesory Athlon i Duron. SiS 741 oraz SiS 761GX powstały dla późniejszych platform AMD korzystających z architektury AMD64. Nie są to jednak zamienne oznaczenia tego samego układu. Różnią się obsługiwanym procesorem, typem gniazda, sposobem komunikacji z pamięcią i możliwościami magistrali rozszerzeń. Przy identyfikacji płyty głównej należy więc sprawdzić pełne oznaczenie chipsetu, model płyty oraz wersję BIOS-u.

Grafika zintegrowana i podział funkcji chipsetu

Zintegrowany rdzeń graficzny w chipsetach SiS 740, SiS 741 i SiS 761GX korzystał z pamięci systemowej zamiast z własnej pamięci montowanej na karcie. Ilość pamięci przydzielonej grafice była ustalana przez BIOS, a dostępny zakres zależał od konkretnej płyty głównej i zainstalowanej pamięci RAM. Taki układ ograniczał koszt oraz liczbę podzespołów, ale jednocześnie zmniejszał ilość pamięci pozostającej dla systemu operacyjnego. W zastosowaniach biurowych, przy odtwarzaniu podstawowych materiałów multimedialnych i pracy z typowym interfejsem graficznym rozwiązanie było wystarczające dla swojej generacji.

Chipset współpracował również z drugim układem płyty głównej, zwykle określanym jako mostek południowy. To on zapewniał obsługę części urządzeń wejścia-wyjścia, takich jak kontrolery dysków, porty USB, urządzenia audio, sieć oraz klasyczne magistrale rozszerzeń. Dokładna konfiguracja nie wynika wyłącznie z nazwy SiS 740, SiS 741 albo SiS 761GX, ponieważ producent płyty mógł połączyć układ z różnymi wersjami mostka południowego i dodatkowymi kontrolerami. Dlatego przy instalacji sterowników trzeba posługiwać się dokumentacją konkretnej płyty, a nie samą nazwą rodziny chipsetu.

Kompatybilność pamięci, procesora i magistral

Najważniejszą różnicą między tymi układami jest generacja obsługiwanej platformy. SiS 740 wiąże się z płytami dla procesorów AMD używających Socket A i pamięci DDR SDRAM. SiS 741 oraz SiS 761GX należą do rozwiązań dla procesorów AMD z kontrolerem pamięci związanym z architekturą AMD64, dlatego stosowane w nich płyty główne mogą wymagać innego rodzaju modułów pamięci i innego gniazda procesora. Sam fakt, że dwa komputery mają chipset SiS, nie oznacza możliwości przełożenia procesora, pamięci lub modułu chłodzenia między płytami.

Przy rozbudowie takiego komputera trzeba zweryfikować listę obsługiwanych procesorów, rodzaj pamięci, maksymalną pojemność modułów, wersję BIOS-u oraz typ gniazd rozszerzeń. W zależności od konkretnego modelu płyty można spotkać klasyczne złącza PCI, AGP albo rozwiązania wykorzystujące PCI Express. Zewnętrzna karta graficzna może wymagać wyłączenia grafiki zintegrowanej w BIOS-ie, zmiany ustawień przydziału pamięci lub instalacji właściwego sterownika. Nieprawidłowa pamięć, zbyt nowa karta rozszerzeń albo BIOS niezgodny z procesorem może powodować brak obrazu, samoczynne restarty i zatrzymanie komputera przed rozpoczęciem ładowania systemu.

Diagnostyka płyty głównej z chipsetem SiS

Objawy związane z układem SiS 740, 741 lub 761GX mogą wynikać zarówno z uszkodzenia chipsetu, jak i z problemu z pamięcią RAM, zasilaniem, BIOS-em, kartą graficzną lub mostkiem południowym. Brak obrazu nie potwierdza sam w sobie awarii grafiki zintegrowanej. Diagnostykę zaczyna się od sprawdzenia zasilacza, kondensatorów na płycie, osadzenia modułów pamięci, działania wentylatora procesora oraz reakcji płyty na uruchomienie bez dodatkowych kart i napędów. Jeżeli komputer uruchamia się po wyjęciu modułu pamięci lub karty rozszerzeń, przyczyny należy szukać w zgodności albo stanie tego elementu, a nie automatycznie w chipsecie.

Przy podejrzeniu problemu z oprogramowaniem płyty sprawdza się ustawienia BIOS-u, wersję firmware oraz kolejność inicjalizacji urządzeń. Po przywróceniu ustawień domyślnych można zweryfikować, czy obraz pojawia się na wyjściu obsługiwanym przez płytę. W systemie operacyjnym warto odczytać identyfikatory urządzeń i zainstalować sterowniki przeznaczone dla dokładnego modelu płyty oraz właściwej wersji systemu. Warszawskie Pogotowie Komputerowe zajmuje się profesjonalną naprawą laptopów, komputerów PC i ich podzespołów, w tym diagnostyką płyt głównych ze starszymi chipsetami SiS, oceną opłacalności naprawy oraz sprawdzeniem zgodności elementów po wymianie.