SiS 6326

SiS 6326 to historyczna karta graficzna tej firmy, jeden z popularniejszych modeli budżetowych lat 90.

SiS 6326 – układ i przeznaczenie

SiS 6326 był układem graficznym firmy Silicon Integrated Systems, wprowadzonym na rynek w 1997 roku. Należał do generacji kart przeznaczonych przede wszystkim do niedrogich komputerów osobistych, w których wymagano obsługi standardowego obrazu 2D oraz podstawowego przyspieszania grafiki 3D. Układ występował na samodzielnych kartach rozszerzeń, a także w konstrukcjach z grafiką zintegrowaną z płytą główną. Z tego powodu sama nazwa SiS 6326 nie wskazuje jeszcze dokładnego typu urządzenia, ilości pamięci ani zestawu wyjść dostępnych w konkretnym komputerze.

Chip był wykonywany w obudowie 208-pin PQFP i łączył w jednym układzie kontroler VGA, akcelerator 2D i 3D oraz funkcje związane z obsługą obrazu wideo. W zależności od wersji i projektu karty SiS 6326 współpracował z magistralą PCI albo AGP. Spotykane karty miały zazwyczaj 4 MB lub 8 MB własnej pamięci graficznej. Była to pamięć przeznaczona na bufor obrazu, dane graficzne oraz tekstury, dlatego jej wielkość wpływała na możliwe tryby obrazu i zachowanie starszych aplikacji 3D.

Magistrala, pamięć i funkcje 2D

W odmianie PCI układ obsługiwał 32-bitową magistralę PCI zgodną z rewizją 2.1, włącznie z trybem pracy 66 MHz. SiS 6326 mógł działać jako bus master, co pozwalało mu samodzielnie wykonywać transfery potrzebne między innymi do pobierania tekstur. Dokumentacja wymienia także buforowanie zapisów PCI oraz pamięć podręczną odczytu, których zadaniem było ograniczenie narzutu podczas komunikacji z pamięcią obrazu. W kartach AGP stosowano interfejs zgodny z AGP 1.0; dokumentacja układu podaje obsługę sygnału AGP o częstotliwości 133 MHz, odpowiadającego trybowi AGP 2×.

Część 2D odpowiadała za typowe operacje używane przez środowiska Windows i programy DOS: generowanie obrazu VGA, przenoszenie prostokątnych obszarów, operacje rastrowe oraz wyświetlanie tekstu i grafiki w pamięci obrazu. Przy diagnostyce nie należy utożsamiać poprawnego działania trybu tekstowego z pełną sprawnością karty. Uszkodzony moduł pamięci może pozwalać na uruchomienie systemu, a jednocześnie powodować kolorowe punkty, pasy, błędy zapisu obrazu lub zawieszanie programów przełączających rozdzielczość.

Akceleracja 3D i obsługa wideo

SiS 6326 zawierał sprzętowy silnik 3D z mechanizmem przygotowywania trójkątów opisanym w dokumentacji jako 32-bitowy format zmiennoprzecinkowy VLIW. Układ obsługiwał między innymi cieniowanie płaskie i Gourauda, test głębokości Z, test alfa, przycinanie za pomocą prostokąta scissor, bufor Z oraz bufor alfa. Dostępne były także wzory stipple, wzory linii, operacje ROP i korekcja perspektywiczna tekstur wykonywana dla poszczególnych pikseli. Wbudowana pamięć podręczna tekstur korzystała ze strategii wymiany LRU. Funkcje te pozwalały uruchamiać część ówczesnych gier i programów 3D, ale nie oznaczały wydajności porównywalnej z późniejszymi układami przeznaczonymi do bardziej złożonej grafiki.

Dokumentacja SiS 6326 opisuje również dekoder MPEG-1/MPEG-2, akcelerację obrazu oraz rozwiązanie wyjścia telewizyjnego dla standardów NTSC i PAL. Nie każda karta z tym układem musiała jednak udostępniać wszystkie te funkcje. O ich obecności decydowały wersja krzemowa, dodatkowe elementy na płytce oraz wyposażenie konkretnego modelu karty. Przy odtwarzaniu materiału DVD lub VCD istotne były więc nie tylko sterowniki, lecz także rewizja układu, typ pamięci i sposób podłączenia wyjść obrazu. W opisach starszych kart można spotkać warianty oznaczane między innymi jako C1, C3, C5, D1, D3, G0 lub H0; ich możliwości nie były identyczne.

Znaczenie przy naprawie starszego komputera

Podczas diagnozy karty SiS 6326 należy najpierw ustalić, czy jest to wersja PCI, czy AGP, ponieważ nie można zamieniać tych interfejsów bez sprawdzenia zgodności płyty głównej i samej karty. Następnie warto odczytać oznaczenie rewizji układu, sprawdzić rodzaj i pojemność pamięci oraz obejrzeć kondensatory, złącze krawędziowe i luty przy gnieździe wyjściowym. Brak obrazu może wynikać z uszkodzenia pamięci, przerwy w zasilaniu, zabrudzonego styku, niezgodnej konfiguracji BIOS-u albo problemu z monitorem i przewodem, a nie wyłącznie z awarii głównego chipu.

W praktyce serwisowej przydatne jest uruchomienie komputera z minimalną konfiguracją, wyczyszczenie styków karty, sprawdzenie jej w innym zgodnym gnieździe oraz wykonanie testu w kilku trybach obrazu. Jeżeli obraz jest poprawny w BIOS-ie, ale pojawiają się artefakty po załadowaniu sterownika, trzeba rozdzielić problem sprzętowy od problemu sterownika lub ustawień trybu graficznego. Warszawskie Pogotowie Komputerowe zajmuje się profesjonalną naprawą laptopów, komputerów PC i podzespołów, w tym diagnostyką starszych kart graficznych oraz oceną, czy naprawa SiS 6326 ma sens techniczny i ekonomiczny.